NIK o przemocy wobec kobiet
NIK potwierdził, w przeprowadzonej kontroli (Nr ewidencyjny kontroli: P/12/107 Data publikacji: 2013-07-15), to o czym Fundacja Obrony Praw Dziecka Kamaka grzmi od poprzedniego stulecia, czyli od prapoczątków swojej działalności: Prawo karne, w tym oskarżenia o przemoc, są wykorzystywane dla celów alienacji rodzicielskiej. Skazanym (i czasami nawet osadzonym) z tego powodu oferujemy przeprowadzenie pozwu przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie i zadośćuczynienie, a także Skargę przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu.
Oto fragment Podsumowania wyników kontroli, opublikowanego przez NIK, str. 7
„Wzrost zainteresowania Niebieską Kartą zaobserwowano natomiast ze strony osób, dla których jedyną
motywacją do ubiegania się o jej założenie było uzyskanie dokumentacji dla celów rozwodowych,
opieki nad dzieckiem, czy też uzyskania prawa do lokalu, ale niekoniecznie będących ofiarami
przemocy w rodzinie. Wymowna w tym zakresie jest wypowiedź jednej z funkcjonariuszek Policji
„W swojej pracy zawodowej spotkałam się z przypadkami, gdzie kobiety wręcz żądały założenia
„Niebieskiej Karty”, ponieważ adwokat im doradził, że jest to pomocne przy rozwodzie”.”
Więcej na:
file:///C:/Users/KRZYSZ~1/AppData/Local/Temp/nik-p-12-107-przemoc-w-rodzinie-1.pdf
http://www.nik.gov.pl/kontrole/wyniki-kontroli-nik/kontrole,11442.html
Skrót prasowy
© SXC/PhotoXpress
NIK o pomocy osobom dotkniętym przemocą w rodzinie
15 lipca 2013 08:00
W ocenie NIK zmienione w 2010 i 2011 roku przepisy nie polepszyły dotąd sytuacji ofiar przemocy w rodzinie. Okazuje się, że odpowiednie instytucje wciąż mają problemy ze sprawnym udzieleniem pomocy. Przewlekłe i zbiurokratyzowane procedury działają demotywująco zarówno na ofiary, jak i na tych, którzy chcą im pomóc.
Nowe przepisy[1] zakładają połączenie w ramach zespołów interdyscyplinarnych[2] kompetencji wszystkich instytucji odpowiedzialnych za przeciwdziałanie przemocy w rodzinie. Instytucje te mają współpracować już od momentu policyjnej interwencji. To rozwiązanie na razie nie sprawdza się w praktyce.
Nowa procedura „Niebieskie Karty”[3] jest nadmiernie zbiurokratyzowana i czasochłonna. Zdaniem NIK może to zniechęcać osoby pokrzywdzone do zgłaszania przypadków przemocy. Zgodnie ze zmienionymi przepisami poszkodowane osoby wzywane są na spotkanie zespołu interdyscyplinarnego lub grupy roboczej, gdzie przed szerokim audytorium muszą opowiedzieć o tym, co je spotkało. Wezwania kierowane przez zespoły interdyscyplinarne są często ignorowane przez sprawców, zespoły nie mają bowiem żadnych narzędzi, aby wyegzekwować od nich przybycie. W konsekwencji zmniejsza się odsetek ujawnianych przypadków przemocy w rodzinie. Tymczasem skala zjawiska nie maleje, bowiem liczba interwencji domowych pozostaje praktycznie niezmieniona.
Wyniki kontroli NIK wskazują, że utworzenie zespołów interdyscyplinarnych i grup roboczych opóźnia pomoc dla rodzin dotkniętych przemocą. Wcześniej działania podejmowała sama Policja, i to w terminie nieprzekraczającym siedmiu dni od zgłoszenia problemu. Obecnie organem decydującym o terminie wizytacji nie jest już Policja, ale zespół interdyscyplinarny. Przepisy jednak nie precyzują terminów spotkań zespołów. W dodatku ich uczestnicy - najczęściej osoby aktywne zawodowo - nie otrzymują żadnej rekompensaty za poświęcony czas. Taki stan rzeczy sprawia, że mimo niemałego zaangażowania wielu ludzi, zespoły interdyscyplinarne nie działają efektywnie. Zdarza się, że dzielnicowy odwiedza daną rodzinę dopiero po 2-3 miesiącach od zgłoszenia przypadku przemocy, a w skrajnych przypadkach nawet po pół roku od pierwszej interwencji policji. Do tego czasu rodzina pozostaje bez pomocy. Dlatego NIK docenia praktykę stosowaną przez wiele komend Policji, które wysyłają dzielnicowych na wizytację o wiele wcześniej, nie czekając na decyzję zespołu interdyscyplinarnego. Np. w Komendzie Powiatowej Policji (KPP) w Mielcu dzielnicowi odwiedzali rodzinę w ciągu 7 dni od otrzymania informacji o zaistnieniu w niej przemocy, a w KPP w Bartoszycach termin ten wynosił średnio 10 dni.
Sądy najczęściej orzekają wobec sprawców przemocy domowej wyroki w zawieszeniu. W badanym przez NIK okresie wyroki w zawieszeniu dotyczyły 80 proc. przypadków użycia przemocy. Tymczasem zalecane działania korekcyjno-edukacyjne, które mogłyby prowadzić do trwałej zmiany postawy sprawców, zastosowano zaledwie w 6 proc. przypadków.
Nowe przepisy nakładają na gminy obowiązek zapewnienia bezpłatnego wsparcia dla ofiar przemocy, w tym schronienia w specjalistycznym ośrodku. Jednak z powodu niewystarczających środków finansowych ośrodków takich jest za mało, a te, które są, często nie spełniają odpowiednich standardów. Na terenie 14 gmin objętych kontrolą NIK działał tylko jeden ośrodek wsparcia dysponujący 25 miejscami. W wielu skontrolowanych ośrodkach brakowało odrębnych pomieszczeń do rozmów z osobami, które doświadczyły przemocy. Za mało było pracowników socjalnych. Przykładem jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Sierpcu, gdzie w badanym okresie na jednego pracownika przypadało średnio ok. 2340 mieszkańców. Pocieszające jest jednak, że od 1 sierpnia 2010 r. ofiary przemocy mają szerszy dostęp do poradnictwa psychologicznego, prawnego, socjalnego i rodzinnego.
[1] Ustawa z dnia 10 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” i wzorów formularzy „Niebieska Karta”.
[2] Zespoły interdyscyplinarne - ciała powołane w celu przeciwdziałania przemocy w rodzinie, zrzeszające przedstawicieli policji, oświaty, służby zdrowia, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, i organizacji pozarządowych, a także kuratorów sądowych.
[3] „Niebieska Karta” to procedura obejmująca szereg działań podejmowanych w związku z podejrzeniem wystąpienia przemocy w rodzinie, w tym wypełnienie formularza NK na temat zaistniałego zdarzenia przez funkcjonariusza Policji lub inną uprawnioną osobę.
Lista niektórych podmiotów kontrolowanych:
Delegatura NIK w Krakowie:
- Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Limanowej
34-600 Limanowa, ul. Matki Boskiej Bolesnej 10
- Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Mszanie Dolnej
34-730 Mszana Dolna, ul. Spadochroniarzy 6
- Komenda Powiatowa Policji w Limanowej
34-600 Limanowa, ul. Żwirki i Wigury
- Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Limanowej
34-600 Limanowa, ul. J.Marka 9
Delegatura NIK w Białymstoku:
- Komenda Powiatowa Policji w Grajewie
ul. Wojska Polskiego 74 A, 19-200 Grajewo
- Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Grajewie
ul. Strażacka 6, 19-200 Grajewo
- Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Szczuczynie
ul. Tysiąclecia 23, 19-230 Szczuczyn
- Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Grajewie
ul. Mickiewicza 1, 19-200 Grajewo
Najwyższa Izba Kontroli
adres korespondencyjny:
Skr. poczt. P-14
00-950 Warszawa
adres siedziby:
Warszawa, ul. Filtrowa 57
tel.: +48 22 444 50 00
faks: +48 22 444 57 93
e-mail: nik@nik.gov.pl
Szanowni Państwo,
Zwracamy się z prośbą o przesłanie raportu NIK o funkcjonowaniu systemu ochrony przed przemocą w rodzinie, który przedstawiliście Państwo w mediach w czerwcu 2013 roku, na podstawie kontroli przeprowadzonych przez NIK w drugiej połowie 2012 roku, w instytucjach działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
Informacje te są dla nas niezbędne dla realizacji naszych celów statutowych. W szczególności dla potrzeb przeciwdziałania przemocy na tle alienacji rodzicielskiej i wykorzystywaniu prawa karnego dla jej celów.
Pan
Krzysztof Kokoszka
Odpowiadając na Pana wniosek, uprzejmie informuję, że interesujący Pana raport pn.
Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie przez administrację publiczną
Małgorzata Zgutka - Zielińska
specjalista w Biurze Organizacyjnym NIK
|